📮 Thư gửi nhà mình…

Heartfelt Words to My Beloved Family

[English below]

Hà Nội, ngày 15 tháng 5 năm 2025, (ngày Quốc tế Gia đình)

Hôm nay con muốn được gửi đến ông bà, bố mẹ, cô và anh trai những lời nói xuất phát từ tận đáy lòng, những điều mà có lẽ con chưa từng diễn đạt hết bằng lời…

Bà nội kính yêu của cháu, bà là cả thế giới của cháu. Cháu chưa bao giờ nói hết được lòng biết ơn sâu sắc, vô bờ bến của cháu dành cho bà. Bà là vầng trăng sáng soi đường tuổi thơ cháu, là ngọn lửa ấm áp sưởi ấm tâm hồn cháu. Bà đã nuôi nấng anh em cháu khôn lớn, thay bố mẹ chăm sóc chúng cháu từng li từng tí, không quản ngày đêm. Những đêm cháu sốt li bì, bà lại trở thành người lữ hành không mệt mỏi, chiếc xe đạp cũ kỹ dưới ánh trăng mờ ảo như đôi cánh chở che, đưa cháu vượt qua màn đêm tĩnh mịch đến bệnh viện. Trong không gian phòng khám nồng mùi thuốc sát trùng dưới ánh đèn trắng, cháu cảm nhận được sự quan tâm trong ánh mắt các y bác sĩ. Các bác sĩ và một số cô bác đi qua hỏi thăm, giọng có chút ái ngại: "Sao bố mẹ không đưa con đi khám mà lại để bà vất vả thế này?”. Lời nói ấy như chạm vào nỗi buồn thầm kín, khiến cháu cảm thấy tủi thân. Nhưng giữa những khắc nghiệt ấy, hình ảnh người bà lại hiện lên như một tượng đài vững chãi. Đôi vai gầy guộc oằn mình dưới gánh nặng nhưng ánh mắt kiên nghị chưa bao giờ lay chuyển. Bà thức trắng đêm bên giường bệnh, từng hơi thở nóng rực của cháu là một nhịp thắt trong tim bà. Từ những ngày cháu còn bập bẹ những tiếng đánh vần đầu tiên, chính đôi tay chai sạn của bà đã dìu dắt cháu trên con đường đến trường, mỗi bước đi nhỏ bé đều thấm đẫm tình yêu thương vô bờ. Bà là người lo từng bữa ăn, từng giấc ngủ chập chờn, là cả một bầu trời bình yên bao bọc tuổi thơ đầy thiếu thốn của cháu. 

Chậm rãi, cháu lớn lên cùng với những nếp nhăn hằn sâu trên trán bà. Lúc ấy, cháu mới thực sự hiểu được những đêm bà thao thức, những ngày bà vội vã – tất cả đều vì anh em cháu. Trong trái tim bà luôn ấp ủ một ước mơ giản dị: chúng cháu được nên người. Với cháu, bà không chỉ trao niềm tin mà còn cả một nguồn động lực vô hình, mong cháu sẽ dám vươn tới những ước mơ lớn lao. Cháu cảm nhận được sự lo âu trìu mến trong từng lời dặn dò và cả niềm tin sắt son rằng cháu sẽ đủ bản lĩnh để bước đi trên con đường mình đã chọn, dù biết rằng sẽ có những gập ghềnh, trắc trở.

Bà ơi, trong ký ức non nớt của đứa trẻ bốn tuổi, ngày bà hỏi câu ấy vẫn vẹn nguyên như một thước phim quay chậm. "Cháu muốn ở lại quê, hay lên thành phố với ông bà?". Cháu đã chẳng chần chừ, cái miệng nhỏ xíu bi bô đòi theo anh, đòi đến cái nơi thành phố xa lạ mà cháu chỉ mường tượng qua những câu chuyện ông nội kể. Quyết định ấy, bà ơi, có lẽ là viên ngọc sáng nhất, là bước ngoặt diệu kỳ nhất trong hành trình cháu lớn lên. Ngọn lửa khát khao, cái thôi thúc mãnh liệt được khám phá một chân trời mới, được chạm vào những điều diệu kỳ đã âm ỉ cháy trong trái tim bé bỏng của cháu từ rất lâu rồi. Nếu ngày ấy, cháu không ương bướng đòi theo ông bà, có lẽ giờ này, cháu vẫn chỉ là một đứa trẻ quê mùa, quanh quẩn giữa những mái nhà thân quen, giữa những người bạn mà nỗi sợ đến trường đã ăn sâu vào tiềm thức. Có lẽ, cháu cũng sẽ lớn lên với những suy nghĩ chật hẹp, giống như mẹ cháu, cả đời lam lũ với những công việc tạm bợ. Bà ơi, cháu biết, nếu không có ngày ấy, có lẽ những ước mơ bé nhỏ của cháu đã lụi tàn từ trong trứng nước.

Bà ơi, chưa một lần bà đặt nặng lời trách móc lên những lựa chọn dại khờ của cháu nhưng vòng tay bà luôn là tấm khiên vững chắc che chở. Bà lặng lẽ gieo vào tâm hồn cháu những hạt giống của lẽ phải, vun xới những giá trị đạo đức như mạch nguồn trong trẻo. Cháu đã từng, đã từng là đứa cháu ngỗ nghịch, để những lời cãi ngang làm hằn thêm nếp nhăn lo âu trên vầng trán bà. Cháu biết, mỗi lần như thế, trái tim hiền từ ấy lại quặn thắt, nhưng bà vẫn chọn cách bao dung, thứ tha như dòng sông mẹ ôm trọn mọi nhánh chảy. Mấy năm trước, khi cơn bạo bệnh ập đến, cháu mới bàng hoàng nhận ra tháng ngày vô tâm đã trôi qua bao vội vã. Nỗi hối hận muộn màng như lưỡi dao cứa vào lương tâm, tự trách mình đã chẳng thể níu giữ những khoảnh khắc bình yên bên bà. Giờ đây, khi tuổi già và bệnh tật đang bào mòn sức khỏe của bà, cháu chỉ có một ước nguyện cháy bỏng: xin thời gian hãy ngừng trôi, xin bà mãi khỏe mạnh để cháu được đền đáp những tháng ngày yêu thương.

Cô của cháu, cháu rất biết ơn những năm tháng trưởng thành khó khăn của anh em cháu, cô đã hiện diện như một phép màu. Cháu luôn khắc ghi hình ảnh người cô nhỏ bé nhưng mang trong mình một sức mạnh phi thường. Cô và bà đã gồng mình gánh vác cả gia đình, từ những bữa ăn đủ đầy đến những khoản học phí đắt đỏ của chúng cháu. Cô đã dùng đôi tay chai sạn của mình để vun đắp cho tương lai của những đứa cháu mà số phận đã lấy đi một phần. Mỗi đồng tiền cô kiếm được từ những chuyến đi dạy xa xôi, là một giọt mồ hôi, một niềm hy vọng cho chúng cháu. Nếu không có cô, có lẽ cuộc đời ba bà cháu đã rơi vào vực thẳm. Và nếu không có đôi vai gầy guộc ấy, liệu anh em cháu có được ngày hôm nay? Cháu biết, mình đã trở thành một phần gánh nặng trên vai cô, trong khi cô còn bao nhiêu trách nhiệm với gia đình riêng ở nơi đất khách. 

Ông nội kính mến của cháu, cháu vẫn còn nhớ rất rõ những bữa cơm thơm phức ông nấu, những món ăn giản dị mà sao chứa đựng bao nhiêu tình thương. Ông là người đưa đón anh em cháu đi học thêm, đi chợ, chăm lo từng li từng tí như một người cha hiền. Cái ngày đầu tiên cháu đặt chân đến thành phố, trò nghịch ngợm trốn trong tủ của cháu đã khiến cả nhà náo loạn, và cháu vẫn nhớ nụ cười hiền hậu của ông khi tìm thấy đứa cháu tinh nghịch. Những tháng năm sau đó là cả một bầu trời kỷ niệm tươi đẹp bên ông bà, bên cô và anh. Mỗi khi nhớ lại, lòng cháu lại trào dâng một niềm biết ơn và hoài niệm khó tả. Hương vị những món ăn của ông vẫn là ký ức ấm áp nhất trong trái tim cháu. Mọi người luôn dành những điều tốt đẹp nhất cho chúng cháu, sự nhường nhịn ấy, tình yêu thương ấy, cháu sẽ không bao giờ quên.

Bố mẹ yêu mến, trong miền ký ức ấu thơ nhuộm màu nắng vàng, con vẫn nhớ rõ vòng tay ấm áp của cả bố và mẹ, dù chỉ là đến năm con lên năm. Rồi con rời quê, theo ông bà lên thành phố. Khi ấy, con vẫn chỉ là một đứa trẻ, nhưng thế giới quanh con bỗng đổi thay hoàn toàn. Con từng sống trong căn nhà mộc mạc, bình dị, giữa đồng ruộng, núi đồi – nơi mà người ta nói tiếng Mường, ngôn ngữ đầu tiên con cất tiếng gọi Mạng ơi (Mẹ ơi). Nhưng khi bước chân vào thành phố, mọi thứ trở nên xa lạ: nhà cao tầng, xe cộ tấp nập, tiếng nói khác biệt. Con bỡ ngỡ khi không ai hiểu những gì con nói, và dần dần… con cũng quên mất tiếng Mường của mình. Đôi lúc con cảm tưởng như thể đã đánh mất một phần gốc rễ của mình vậy. Nhưng rồi, giữa sự lạc lõng ấy, con học cách thích nghi. Không có bố mẹ bên cạnh, con bắt đầu học cách sống tự lập: từ việc tự chăm sóc bản thân, tự học, đến việc biết nghĩ cho người khác. Con biết mình không được yếu đuối, vì không có ai “đỡ” mình nếu gục ngã. Mỗi lần khóc thầm, con lại nhắc mình: "Cố gắng lên, mình không được bỏ cuộc”. Cuộc sống ở thành phố không dễ, nhưng nó dạy con cách trưởng thành sớm. Con bắt đầu học cách quan sát mọi thứ xung quanh, các mọi người đối xử với nhau, cách tìm lấy chỗ đứng cho mình giữa một nơi đông đúc. Con không còn là đứa bé sống ở quê nữa  mà trở thành một phần nhỏ của thế giới lớn hơn…Nhưng những chuyến thăm vội vã của bố mẹ từ quê lên, những mùa hè rực rỡ con được trở về, tất cả vẫn là những thước phim sống động trong trái tim con. Cơn sốt cao thuở bé đã lấy đi sự nhanh nhẹn của bố, để lại những khó khăn cho ông bà. Mẹ – người con gái miền sơn cước, sinh ra trong nghèo khó lại không được cắp sách đến trường, mang theo cả những nếp nghĩ, những phong tục đã ăn sâu vào máu thịt. Dù khác biệt như vậy, trái tim bố mẹ vẫn tìm thấy nhịp đập đồng điệu vun đắp nên gia đình nhỏ của chúng con.

Con chưa bao giờ trách bố mẹ vì những thiệt thòi mà anh em con phải chịu so với bạn bè. Con hiểu, sự hạn chế về nhận thức của bố, những suy nghĩ giản đơn của mẹ đã đặt lên vai ông bà và cô một gánh nặng lớn lao. Nhưng sâu thẳm trong trái tim con, con luôn cảm nhận được tình yêu thương bao la mà bố mẹ dành cho chúng con. Dù ở nơi xa xôi, ánh mắt bố mẹ vẫn dõi theo từng bước chân trưởng thành của anh em con. Mỗi cuộc điện thoại hỏi han, mỗi món quà quê gửi lên, là một sợi dây vô hình kết nối tình cảm gia đình mình. Con biết, dù không thể dạy dỗ chúng con bằng những lời lẽ hoa mỹ, bằng những phương pháp hiện đại nhưng trong trái tim bố mẹ luôn chất chứa một niềm mong mỏi giản dị giống bà: các con được bình an, được nên người. Tình yêu thương ấy, con trân trọng hơn bất cứ điều gì trên thế gian này.

Anh An- cháu cưng đích tôn của ông bà, anh trai thân mến của em, em biết anh không mấy "mặn mà" với sách vở và ngoại ngữ thì đúng là "vạn sự tùy duyên" (cười). Nhưng anh là một người anh tuyệt vời, luôn yêu thương và bảo vệ em. Tình yêu anh dành cho thiên nhiên và động vật thật đáng trân trọng. Em tin rằng ở anh có những khả năng tiềm ẩn khác. Anh hãy mạnh dạn khám phá và theo đuổi những gì anh thực sự yêu thích. Chỉ cần anh quyết tâm và cố gắng hơn một chút, em tin anh sẽ tìm được con đường của riêng mình.

Cuối cùng, trong lòng con tràn đầy sự biết ơn sâu sắc, không lời nào có thể diễn tả hết những gì mà mọi người đã dành cho con. Từ những điều nhỏ nhặt nhất trong cuộc sống hàng ngày đến những sự quan tâm, chăm sóc vô bờ bến, tất cả đã vun đắp nên con người con ngày hôm nay.

Con hiểu rằng, để con được trưởng thành và có được những điều tốt đẹp như ngày hôm nay, cả nhà đã phải trải qua biết bao khó khăn, vất vả. Tình yêu thương, sự hy sinh và niềm tin mà mọi người dành cho con là vô giá, là nguồn động lực to lớn để con luôn cố gắng vươn lên.

Con xin hứa sẽ luôn ghi nhớ công ơn trời biển này. Con sẽ cố gắng học tập thật chăm chỉ, rèn luyện đạo đức thật tốt để không phụ lòng mong mỏi của cả nhà. Con nguyện sẽ sống một cuộc đời ý nghĩa, đóng góp cho xã hội và mang lại niềm tự hào cho gia đình.

Điều con mong ước lớn nhất là cả nhà mình luôn mạnh khỏe, hạnh phúc và mãi mãi ở bên nhau. Con xin dành trọn cuộc đời này để báo đáp tình yêu thương và sự hy sinh cao cả của ông bà, bố mẹ, cô và anh. Con yêu cả nhà mình hơn tất cả mọi thứ trên đời!

Kính thư,

H

Ngọn lửa nhỏ luôn được sưởi ấm bởi tình thương của cả nhà. 

~~~

Hanoi, May 15th, 2025 (International Family Day)

Today, from the very depths of my being, I want to send these words to my grandparents, parents, aunt, and older brother – words that perhaps I've never fully expressed…

My dearest Grandma, you are my entire world. I've never been able to fully articulate the profound, boundless gratitude I hold for you. You were the bright moon illuminating my childhood path, the warm fire that nurtured my soul. You raised my brother and me, caring for us day and night in place of our parents. During those nights when I was burning with fever, you transformed into a tireless traveler, your old bicycle gliding under the pale moonlight like wings of protection, carrying me through the silent darkness to the hospital. In the sterile, medicine scented air of the clinic under the harsh white lights, I could sense the concern in the eyes of the doctors and nurses. Some passing doctors and older people would inquire with a hint of worry “Why aren't the parents bringing the child in? Why is the grandmother having to go through this hardship?”. Their words brushed against a hidden sorrow, stirring a quiet ache of loneliness in me. But amidst that harshness, your image stood tall like an unwavering monument. Your frail shoulders stooped under the weight, yet the resolute look in your eyes never faltered. You stayed awake all night by my bedside, every labored breath I took tightening the knot in your heart. From the days I first stammered out my initial spellings, it was your calloused hands that guided me on the path to school, each small step imbued with boundless love. You were the one who worried about every meal, every restless sleep, a whole peaceful sky sheltering my childhood filled with hardship.

Slowly, I grew up alongside the deepening wrinkles on your forehead. It was then that I truly understood the sleepless nights you endured, the hurried days – all for my brother and me. In your heart, you always cherished a simple dream: for us to become good people. To me, you bestowed not only trust but also an invisible source of motivation, hoping I would dare to reach for grand dreams. I could feel the tender worry in each of your instructions and the unwavering belief that I would have the courage to walk the path I had chosen, even knowing there would be bumps and obstacles.

Grandma, in the innocent memories of a four-year-old, the day you asked that question remains vivid like a slow motion film. “Do you want to stay in the countryside or go to the city with your grandparents?”. Without hesitation, my little mouth babbled, demanding to follow my brother, to go to that unfamiliar city I only imagined through Grandpa's stories. That decision, Grandma, was perhaps the brightest pearl, the most miraculous turning point in my journey of growing up. The burning flame of longing, the intense urge to explore a new horizon, to touch the wondrous, had been smoldering in my small heart for a long time. If I hadn't stubbornly insisted on following you that day, perhaps I would still be a country child, confined within familiar rooftops, among friends for whom the fear of school was deeply ingrained. Perhaps, I would have grown up with narrow thoughts, just like Mom, toiling my whole life in temporary jobs. Grandma, I know that without that day, perhaps my small dreams would have withered in the bud.

Grandma, never once did you heavily reproach my foolish choices, yet your embrace was always a sturdy shield of protection. You silently sowed the seeds of righteousness in my soul, nurturing moral values like a clear spring. I was once, I was a rebellious grandchild, letting my stubborn retorts etch deeper lines of worry on your brow. I know that each time, your gentle heart would ache, but you still chose to be tolerant and forgiving, like a mother river embracing all its tributaries. A few years ago, when serious illness struck, I was suddenly stunned to realize how quickly those thoughtless days had passed. Late regret pierced my conscience like a knife, blaming myself for not cherishing the peaceful moments by your side. Now, as old age and illness erode your health, I have only one burning wish: please let time stand still, please let Grandma stay healthy forever so that I can repay those days of love.

My dear Aunt, I am so grateful that during the difficult years of my brother's and my growing up, you appeared like a miracle. I will always remember the image of my small aunt carrying such extraordinary strength within her. You and Grandma shouldered the entire family, from ensuring we had enough to eat to covering our expensive tuition fees. You used your calloused hands to build the future for nieces and nephews whom fate had deprived. Every coin you earned from those distant teaching trips was a drop of sweat, a glimmer of hope for us. Without you, perhaps the lives of the three of us – Grandma, my brother, and me – would have fallen into the abyss. And without those frail shoulders, would my brother and I be where we are today? I know I have become a part of the burden on your shoulders, while you still have so many responsibilities for your own family in a faraway land.

My beloved Grandpa, I still vividly remember the fragrant meals you cooked, simple dishes that somehow contained so much love. You were the one who took my brother and me to extra classes, to the market, caring for us meticulously like a kind father. The first day I set foot in the city, my mischievous hiding in the closet caused chaos in the house, and I still remember your gentle smile when you found your playful grandchild. The years that followed were a whole sky of beautiful memories with you, Grandma, and Aunt. Every time I recall them, my heart swells with indescribable gratitude and nostalgia. The taste of your cooking remains the warmest memory in my heart. Everyone always gave us the best, that selflessness, that love, I will never forget.

My dearest Mom and Dad, in the golden hued memories of my childhood, I still clearly remember the warm embrace of both of you, even though it was only until I was five. Then I moved to the city to live with Grandma and Grandpa. I was just a little child, yet everything changed so quickly. I used to live under a humble roof, surrounded by rice fields and hills – a place where people spoke the Mường language, the very first language in which I ever called out, “Mạng ơi” (Mama). But in the city, everything felt unfamiliar: the tall buildings, the busy streets, the sounds of a language I couldn’t understand. I was confused, lost… and slowly, I forgot how to speak Mường. Sometimes I still miss it as if I’ve lost a piece of my own roots. But in the midst of that confusion, I learned how to adapt. Without my parents by my side, I had to figure things out on my own. I learned to take care of myself, to study by myself, to be strong when I wanted to cry. I told myself, “Keep going. You don’t get to give up.” Life in the city wasn’t easy, but it taught me how to grow up early. I began to observe how people spoke, how they acted, how the world moved forward and I tried to find my place in it. I was no longer that village child but a quiet part of something much bigger... Your hurried visits from the countryside, the vibrant summers I returned home – all remain vivid scenes in my heart. A high fever in my early childhood took away Dad's agility, leaving difficulties for Grandma and Grandpa. Mom – a daughter of the mountainous region, born into poverty and without the chance to go to school – carried with her ingrained ways of thinking and customs. Despite such differences, your hearts found a shared rhythm, nurturing our small family.

I have never blamed you for the hardships my brother and I faced compared to our peers. I understand that Dad's cognitive limitations and Mom's simple thoughts placed a heavy burden on Grandma and Aunt. But deep within my heart, I have always felt the immense love you have for us. Even from afar, your eyes followed every step of my brother's and my growth. Every phone call asking after us, every gift from our hometown sent up, is an invisible thread connecting our family's emotions. I know that even though you couldn't teach us with eloquent words or modern methods, your hearts always held a simple hope: for your children to be safe and to become decent people. That love, I cherish more than anything in this world.

Dear my brother An – Grandma and Grandpa’s cherished first grandson, my beloved big brother. I know books have never really been your thing, and when it comes to foreign languages, your motto might as well be “que será, será” (haha). But you are a wonderful older brother, always loving and protecting me. Your love for nature and animals is truly admirable. I believe there are other hidden potentials within you. Please boldly explore and pursue what you truly love. Just a little more determination and effort, and I believe you will find your own path to success.

Finally, my heart overflows with deep gratitude, words cannot fully express all that everyone has done for me. From the smallest things in daily life to the boundless care and attention, everything has shaped the person I am today.

I understand that for me to grow up and have the good things I have today, the whole family has gone through so much hardship and difficulty. The love, sacrifice, and faith you have all placed in me are invaluable, a tremendous source of motivation for me to always strive forward.

I promise to always remember this immense kindness. I will try my best to study diligently and cultivate good morals so as not to disappoint the expectations of the whole family. I vow to live a meaningful life, contribute to society, and bring pride to our family.

My greatest wish is for our whole family to always be healthy, happy, and forever together. I dedicate my entire life to repaying the profound love and sacrifice of my grandparents, parents, aunt, and brother. I love our whole family more than anything in this world!

Respectfully, 

H

A small flame always warmed by the love of the whole family.

Ảnh: Sưu tầm